"Ege denizinin yamaçları ve Hellespont ile (Çanakkale Boğazı) çevrili İda bölgesinin batısının coğrafyası, dağlık olan doğusundan çok farklıdır. Troas'ın doğal güzellikleri deniz tarafından da ulaşılabilir, ancak tüm bunların ötesinde İlyada Destanı'ndaki bazı sahnelere gösterilen övgü, birçok gezgin tarafından bu bölgenin Anadolu'nun diğer bölgelerine göre çok daha fazla ziyaret edilmesine neden olmuştur.
Troas'ın en dikkat çekici yerleri Assos, Lektom, Hamaxitus, Larissa, Colonae, Alexandreia, Kebren, Neandria, Kenchreae, Scamandria, Sigeium ve Yeni İlium'dur.
En önemli iki tanesi ve eski dönemlerden itibaren diğer yerlere göre nüfusun büyük bölümünün yer aldığı yerleşmeler İskender'in ardılının kurduğu Alexandria ve Yeni İlium'dur. Bu yerleşmeler Roma İmparatorlar döneminde en önemli merkez olma özelliklerini devam ettirmişlerdir...
Yeni İlium (Troya R.A.), doğudan Kum Köy ve Kalafatlı köyüne doğru gelen plato, Kumkale'nin ya da Çanakkale Boğazı'nın en alttaki kalesinin 5 mil güney doğusunda yer almaktadır. Kalenin duvarları büyük oranda tahrip edilmiş. Tepenin batı yamacının eteklerindeki şehre ait bazı yapıların çok az koruna gelmiş kalıntıları var. Yerleşme terkedildikten sonra modern yapılar için bir nevi taşocağı işlevi görmüştür. Köylerdeki, çiftliklerdeki ama özellikle Türk mezarlıkları Yeni İlium'dan getirilmiş yazılı ya da desenli taşlarla doludur.
Eski Akça Köy, Yeni İlium'a yön ve uzaklık olarak, Strabon'un İlionluların köyü olarak tanımladığı gibi, İda ve Dardania yönünde Yeni İlium'un 30 staion doğusunda yer almaktadır. Türk köyü İt Gelmez'in (Erenköy R.A.) yakınındaki Paleo Kastro ise boğaza bakan bir yükseklikte yer almaktadır. Burası, büyük bir olasılıkla, deniz kıyısındaki yükseltide yer alan Aenteium ve Ajax'ın mezarının halen görülebildiği Rhoteium yerleşmesi olmalıdır. Diğer yerleşim Yenişehir'deki Sigeium'dur. Diğer Paleo Kastro (Eski Kale) ise, Pınarbaşı nehrinin yakınındaki küçük nehir ağzında yer almakta. Burası ise büyük bir olasılıkla küçük köy ve Agameia limanı olmalıdır...
Pek çok kişinin inandığı gibi aynı yükseklikte, çok eski zamanlardan beri İlius ve onun ardıllarının kenti yer almakta. Gerçekten de pek çok gerçek anlamdaki entelektüel gezgin, Pınarbaşı'ndaki buranın Troas'daki Homerik İlium olduğu konusunda görüş birliğine varmışlardır..."