Jacob Enderlin

Güney Almanya doğumlu gravürcü ve yayıncı Jacob Enderlin, 17. yüzyıl sonlarında yayınladığı tarih-coğrafya konulu kitaplarıyla dönemin ünlü yayıncıları arasına girmiştir. Yayınladığı yerleri kendi gezmeyen, ancak başka gezginlerin kitaplarından derleyen Enderlin, o dönem gezginlerinin anlattıkları ve resmettiklerinin bir toplamı gibidir. Yayınladığı kitaplar, daha çok Avrupa'daki "Kutsal İttifak"ın Osmanlı İmparatorluğu'na karşı yaptığı savaş sahnelerini (1684-1690) içermektedir. Enderlin'in kullandığı temel kaynak 1686 yılından itibaren yayınlanmaya başlayan V. M. Coronelli'nin kitapları olmuştur. Enderlin 1693 yılına kadar, yılda en az bir kitap yayınlamıştır. Kitaplarındaki gravürlerin çoğu, daha önce yayınlanan resimlerin birer kopyası niteliğindedir. Enderlin, Τ. Porcacchi'nin 1620'de; S. Münster'in 1544'de işlediği konular ve N. Nicolay'ın insan tiplerini (1563) çok iyi bir teknikle kopyalayıp yeniden yayınlamıştır:

"Çanakkale Boğazı (Hellespont)
Marmara (Propontis) ve Ege (Archipelagos) olarak isimlendirilen iki denizi birleştiren boğaz, Hellespont ismini Thebe kralı Athamas'ın kızı Helle'den almıştır. Çünkü kardeşi Phrnrus annesi Nephele, üvey anneleri Ino tarafından, kız kardeşi Helle ile birlikte ülkeyi terk etmeye zorlandı; onlar ise aynı hayatı devam ettirmek istedikleri için büyük bir hazineyle, koçun yol gösterdiği bir gemiyle Grek yurdundan Asya'ya geçtiler. Yapı olarak zayıf olan Helle, bu deniz yolculuğuna dayanamayarak ölür, cesedinin denize gömüldüğü yere ise onun adı nedeniyle Hellespont denir.

Kardeşi Phrnrus gemi yolculuğuna devam eder ve Kolhis bölgesine ulaşır ve hazinesini kral Aeta'ya bırakır ve Portik efsanesine göre Phrnrus, bir koçun sırtında denizin üstünden geçer; daha sonra onu keser ve postunu kral Aeta'ya getirir.

Hellespont ismindeki bu boğaz, 10 Alman mili uzunluğunda ve en dar yeri olan ortasında ise dünyaca ünlü Dardanelli olarak isimlendirilen kaleler var.

Çanakkale kenti (Dardanelli)
İsmini, çok zamanlar önce burada yer alan, ünlü eski kent Dardanos'tan (Dardano) alan burayı, Türkler Dardeli ya da Boğaz Hisarı, yani boğazın kaleleri olarak adlandırmakta. Ancak özellikle Denizin Kilidi, Asya tarafındaki, aslında Dardanello olarak isimlendirilen kale için verilmiş, daha sonra ise bu isim diğer kaleler için de kullanılmıştır. Hellespont kıyılarında dört tane kale yer almakta...

Bozcaada (Tenedos)
Sigeion Sigranik (Yenişehir) kıyısının altında yer alan, üstünde aynı isimle anılan bir kent ve kalesi olan ada, kuzeye doğru bir dağ şeklinde yükseliyor, daha sonra ise düz olarak devam ediyor. İçinde ağır şaraplık üzümler yetişen ada, Troas kentlerinden Kolonede yaşayan Eneni'yin oğlu Tenes'den Tenedos olarak adlandırılmış. Anlatılana göre, üvey annesinin kendisini münasebetsizlikle suçlaması sonrasında, babası ölmesi için onu deniz kıyısına atar, ama o ise yüzerek bu adaya ulaşır, hayatta kalmayı başarır; daha sonra burada yaşamaya devam eder. Üvey annesine bir müzisyen yardım ettiği için de, adayı koruması için yapılan Apolollini Sminthio tapınağına müzisyenlerin girmesini yasaklar.

Ancak Troya Savaşı sırasında Tenes, Akhilleus tarafından öldürülür, köleleri ise onun onuruna bir tapınak yaptırırlar. Tenedos adasının bir ucundan öteki ucuna kadar uzaklığı 10 alman mili kadar.

Troya
Burası Tenedos adasından 6, Dardanelle'den ise 26 Alman mili uzaklığında Simoeis (Simores) nehrinin yakınında yer almakta. İlus, vadileri taşın suları basınca, kaçıp İlium'u kuran ilk kişidir, daha sonra ise burası Troya olarak isimlendirilmiştir. Buradan 2 Alman mili uzaklığında deniz kenarında, derin, geniş bir vadi ve Ida Dağı arasında Rheteium yer almakta. Önceleri Ege Denizi kıyısında yer alan kentte, Grek yurdundaki beyler yaşarlarmış, ancak 10 yıllık savaş sonrasında tümüyle yok edilmiş. İsrailli kral ve peygamber Davut'un yaşadığı dünyanın 3106 yılındaki savaştan sonra günümüze kadar bir şey geriye kalmamış, sadece yıkıntılar ve sert siyah taşlardan yapılma duvar blokları görülmekte. Bir zamanlar çok güzel yapıların olduğu sıcak hamamlardan geriye hiç bir şey kalmamış...